Gardar og bustader i Vik i Sogn

Til no 245 bilete av 75 gardar.

Klikk på gardsnamna på menyen til venstre eller på kartikonet oppe til høgre for å navigera i gardssidene. Du blar mellom bilda på kvar gardsside ved å bruka nedtrekksmenyen over bilderåma.

Føreord

I denne delen av Vikjavev.no har eg samla bilete av ein del gardar i Vik. Mlet med dette er sjlvsagt fyrst og fremst ha noko p putla p med, dernest forskja visa korleis det eigentleg ser ut p garden - kanskje spesielt for norsk-amerikanarar som har rter i Vik og generelt er veldig interesserte i slikt. Eg bruker kart og oversiktsbilde og delvis 360 panoramabilete for visa korleis garden ligg i landskapet, og foto fr ymse vinklar for visa tunskipnaden. Mange av bilda er tekne med sterk zoom-linse fr nraste fjell og ser ut nrmast som flyfoto. Hus og tun som ikkje hyrer til den aktuelle garden har eg gjort uskarpe p bilda.

Gard og bruk
Omgrepa gard og bruk kan virka forvirrande. Gard blir ofte brukt om eit enkelt gardsbruk. I tillegg blir omgrepet brukt om ei gruppe enkeltgardar som har same namn og matrikkelnummer og opphaveleg har vore ein enkelt gard - som til dmes Hnsi, Hove, Orvedal og alle dei andre gardane p menyen til venstre. Mange vil finna det naturleg kalla dette grender. Men tradisjonen i lokalhistorien p Vestlandet er altso kalla den enkelte garden for eit bruk og matrikkelgarden eller namnegarden for ein gard.

Tunskipnad
Dagens tunskipnad med gardstun og bustadhus spreidde jamt utover jordbrukslandet skil seg mykje fr korleis det sg ut for 200-150 r sidan. P den tidi var husi samla i klyngjetun, slik at t.d alle bruk p Hnsi hadde husi sine samla p eit lite areal der Jenstunet ligg i dag. Eigedommane til kvart bruk var sm teiglappar som lg innimellom dei andre bruka sine teigar. Dette systemet med klyngjetun og teigblanding var oppsttt som eit resultat av at garden var delt opp mellom sysken fleire gonger. Nr to sysken delte garden, bygde gjerne den eine seg fyrst ei ny stova medan dei delte p driftsbygningane, etterkvart bygde dei seg nye hus og til slutt var gardane heilt skilde. Teigane blei delte ein og ein. Det ville ikkje vera rett viss den eine sonen fekk ein god kornteig p Flten og hin fekk ein skrapeteig i Marki - difor blei begge delte i to. Hnsi som var ein enkelt gard p 1500-talet hadde p slutten av 1800-talet vorte delt opp i seks bruk - f i hve til mange andre gardar - og teigane var berre nokre sm lappar. I lpet av siste halvdel av 1800-talet blei det gjennomfrt jordskifte p dei fleste gardane i Vik, slik at kvart bruk fekk frre og samanhengande teigar, og bndene flytte ut fr klyngjetunet og bygde seg eigne tun p eigedommane sine.

Skrivemte
Skrivemtane for gardsnamni kan skilja seg noko fr det folk er vande med fr telefonkatalogen, men det er viktig skilja mellom stadnamn og etternamn. Etternamni i Vik er ofte baserte p eldre dansk rettskriving - og feilskriving! Skrivemtane eg bruker er rette i hve til Statens Kartverk sine Forskrifter for skrivemte av stadnamn, som slr fast at stadnamn skal skrivast i hve til dagens nynorske rettskriving og lokal nedarva uttale.
Vik fr vstegalden
Badalen fr Veberg
Framfjorden
Badalen fr Varpet
All pictures on this page are Torstein Hnsi.
www.vikjavev.no - Torstein Hnsi 2001
Torstein Hnsi .:. N-6893 Vik i Sogn, Norway .:. (+47) 41 61 18 68 .:. Indekssider: Foto | Gardar | Stølar